• Niemcy zapowiadają deficyt jak po zjednoczeniu
• Polacy wyciągają gotówkę ze strachu
• Prezydent blokuje podwyżki akcyzy

---

Ożywienie kredytowe w Polskiej gospodarce.

Wartość wszystkich kredytów udzielonych w Polsce zwiększyła się w listopadzie o 25 miliardów złotych. To największy jednorazowy wzrost od grudnia 2008 roku. Procentowo kredyty rosną o 5,8 procent w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy — nsajszybciej od września 2022 roku. Obniżki stóp procentowych dały zejść głównej stopie NBP z 5,75 procent do 4 procent. Osiągnęły swój cel i ożywiły gospodarkę.

Kredyty dla firm rosną szczególnie szybko — w listopadzie były większe niż rok wcześniej o 11 procent, tylko w ostatnim miesiącu urosły o 10 miliardów złotych. To może zapowiadać wzrost inwestycji w firmach. Zarówno kredyty inwestycyjne, jak i obrotowe pracują na korzyść całej gospodarki, sygnalizują powrót optymizmu wśród przedsiębiorców.

Kredyty dla gospodarstw domowych rosną o 3,6 procent rocznie — najszybciej od marca 2022 roku. Równocześnie depozyty bieżące w bankach przekroczyły pierwszy raz w historii bilion złotych, rosnąc o ponad 9 procent rocznie. Gotówka w obiegu rośnie o 14 procent rok do roku, podczas gdy pieniądze na lokatach maleją. To oznacza przyspieszenie obiegu pieniądza w gospodarce — charakterystyczne dla okresów szybszego wzrostu.

---

Niemcy czekają na największy deficyt of 30 lat.

Bundesbank prognozuje, że za trzy lata Niemcy będą miały deficyt w finansach publicznych sięgający 5 procent PKB. Dług publiczny urośnie do 68 procent PKB z 63 procent w tym roku. Byłoby to sięgnięcie największego deficytu od 1995 roku — czasów, gdy Niemcy odczuwały finansowe skutki zjednoczenia kraju. Ta zmiana oznacza radykalny zwrot od dziesięcioleci restrykcyjnej polityki fiskalnej skupiającej się na ograniczaniu deficytu.

Przełom nastąpił kilka miesięcy temu, kiedy rząd Friedricha Merza przeforsował przeznaczenie 500 miliardów euro na inwestycje w infrastrukturę i wyjął wydatki na obronność z reguły fiskalnej. Rząd w Berlinie jednocześnie planuje cięcia podatków i wzrost transferów socjalnych. Bundesbank ostrzega, że nowa polityka pogwałci niemieckie przepisy dotyczące dyscypliny fiskalnej i unijne reguły fiskalne — Niemcy prawdopodobnie zostaną objęte procedurą nadmiernego deficytu.

Bank centralny przyznaje jednak, że wzrost wydatków na infrastrukturę i obronność zwiększy PKB Niemiec do 2028 roku łącznie o około 1,3 punktu procentowego. Bundesbank prognozuje wzrost PKB Niemiec w przyszłym roku o 0,9 procent, a w 2027 roku o 1,4 procent. 

---

Polacy wyciągają gotówkę ze strachu.

Naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony we wrześniu spowodowało zwiększone wypłaty gotówki z bankomatów. W ciągu dwóch dni łączna wartość gotówki w obiegu zwiększyła się o ponad 5 miliardów złotych. Sytuacja się ustabilizowała, ale przez kilka kolejnych dni wypłaty pozostawały na podwyższonym poziomie.

W całym wrześniu wartość gotówki w obiegu zwiększyła się o blisko 12 miliardów złotych — najbardziej od ponad trzech lat. To już trzeci w ostatnich latach epizod, gdy Polacy wyciągają więcej pieniędzy z bankomatów. W 2020 roku w reakcji na pandemię z banków wycofaliśmy 50 miliardów złotych w ciągu kilku tygodni. Wiosną 2022 roku po napaści Rosji na Ukrainę z bankomatów wypłacono ponad 30 miliardów złotych.

Takie zdarzenia mogłyby stanowić zagrożenie dla płynności w sektorze bankowym, ale NBP podkreśla, że banki mają bardzo dużo płynnych aktywów. W obligacjach skarbowych i bonach pieniężnych banki mają 800 miliardów złotych. Ponadto depozytów jest znacznie więcej niż kredytów — nadwyżka sięgała we wrześniu ponad 700 miliardów złotych. Zwiększone wypłaty rzędu kilkunastu czy kilkudziesięciu miliardów złotych nie stanowią zagrożenia.

---

Unia Europejska pożycza Ukrainie 90 miliardów Euro.

Postanowili o tym unijni liderzy na szczycie Rady Europejskiej w Brukseli. Pieniądze pochodzić będą ze zwykłej emisji unijnych obligacji, a ich spłata ma być finansowana z rosyjskich reparacji wojennych dla Ukrainy po zakończeniu wojny. Jeśli takie reparacje się nie uda uzyskać, spłata będzie finansowana z unijnego budżetu — emisja jest gwarantowana przez wszystkie kraje UE poza Węgrami, Czechami i Słowacją.

Rada Europejska podkreśla wagę wzmacniania przemysłu obronnego w Ukrainie i Unii. Można to interpretować jako wskazanie, że Kijów ma wydać pieniądze na broń produkowaną głównie w Europie. W dokumencie pojawia się także wymóg, aby Ukraina pilnowała u siebie zasad rządów prawa i walczyła z korupcją. Od początku wojny z Rosją do końca 2024 roku łączna pomoc ze strony europejskich państw przekroczyła 120 miliardów euro.

Stany Zjednoczone do końca 2024 roku przekazały Ukrainie ponad 110 miliardów euro, ale pomoc finansowa przy nowej administracji została wstrzymana. W pierwszym półroczu tego roku pomoc europejska sięgnęła 39 mld euro, a ze strony USA tylko 0,5 mld euro. Zatwierdzona przez szczyt kwota 90 miliardów euro ma wystarczyć na dwa lata i zapewnić, że Ukraina będzie w stanie kontynuować wojnę i jednocześnie sprawnie funkcjonować jako państwo.

---=

Prezydent zawetował podwyżki podatków.

Karol Nawrocki zawetował ustawy o wzroście akcyzy na wódkę i podwyżce opłaty cukrowej. To już kolejne weto w tym roku blokujące próby ograniczania deficytu budżetowego. Rządowi chodziło głównie o łatanie dziury budżetowej wyższymi wpływami podatkowymij. Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym zakładała wzrost opodatkowania alkoholu o 15 procent od stycznia i o 10 procent w 2027 roku — Ministerstwo Finansów wyliczało, że to zwiększy dochody budżetu o 2 mld złotych.

Zamiast tego pozostajemy przy dotychczasowym tempie podwyżek akcyzy o 5 procent rocznie. Zawetowana nowelizacja dotyczyła także opłaty cukrowej na napoje słodzone i energetyki. Stawki miały wzrosnąć z 50 do 70 groszy za litr napoju z cukrem do 5 gramów i z 10 groszy do 1 złotego za dodatek kofeiny lub tauryny. Ustawa zawierała również zapisy o podnoszeniu podatku z tytułu wygranych w konkursach i zakładach wzajemnych z 10 procent do 15 procent.

Według zgodnej opinii największych agencji ratingowych brak współpracy między prezydentem i rządem oraz blokowanie przez prezydenta prób ograniczania deficytu w finansach publicznych to jedno z najbardziej negatywnych zjawisk w polskiej gospodarce. 

---