• Ukraina uderza w rosyjską ropę
• Sądy w USA biją w Meta i Google
• Ameryka stoi w kolejkach na lotniskach

---

Wojna Ameryki i Izraela z Iranem trwa już miesiąc. Teheran i Waszyngton mówią zupełnie różnymi językami. Prezydent Trump oświadczył, że Irańczycy „desperacko chcą porozumienia, ale boją się to powiedzieć, bo zostaną zabici przez własnych ludzi". Irański minister spraw zagranicznych odpowiedział, że żadnych negocjacji nie ma.

Stany Zjednoczone wysłały Iranowi piętnasto punktową propozycję pokojową — zakłada otwarcie Cieśniny Hormuz, oddanie zapasów wysoko wzbogaconego uranu, ograniczenie programu rakietowego i odcięcie finansowania sojuszników w regionie. Izrael jest sceptyczny — boi się, że Waszyngton pójdzie na ustępstwa. 

Dowódca sił amerykańskich na Bliskim Wschodzie twierdzi, że Stany Zjednoczone uderzyły w ponad dziesięć tysięcy celów w Iranie, zniszczyły dziewięćdziesiąt dwa procent największych irańskich okrętów, a zdolność Iranu do wystrzeliwania dronów i rakiet spadła o ponad dziewięćdziesiąt procent. Pentagon planuje wysłanie tysięcy spadochroniarzy do Zatoki Perskiej. 

Według sondażu AP - 59% procent Amerykanów uważa, że działania militarne wobec Iranu są nadmierne, a 45% poważnie boi się, czy stać ich będzie na benzynę. W Izraelu premier Netanjahu walczy o uchwalenie budżetu, żeby uniknąć przedterminowych wyborów. Sondaże nie dają mu większości. W Izraelu poparcie dla wojny z Iranem jest szerokie, ale nie przekłada się na głosy.

Skutki wojny wykraczają daleko poza region. Cieśnina Hormuz, przez którą przepływa jedna piąta światowej ropy i gazu, jest praktycznie zamknięta. Szef państwowego koncernu naftowego Abu Dhabi nazwał to „terroryzmem ekonomicznym". 

---

Ukraina zadała Rosji najpoważniejszy cios w infrastrukturę naftową. Według Reutera 40% rosyjskich zdolności eksportowych ropy jest wyłączonych z użytku. Ukraińskie drony uderzyły we wszystkie trzy główne porty eksportowe na zachodzie Rosji — Noworosyjsk nad Morzem Czarnym oraz Primorsk i Ust-Ługę nad Bałtykiem. Do tego dochodzą europejskie konfiskaty tankowców, które odcięły trzysta tysięcy baryłek dziennie z Murmańska. Moskwie zostają szlaki do Azji — rurociągi do Chin i port Koźmino na Dalekim Wschodzie.

Jednocześnie prezydent Zełenski w wywiadzie dla Reutera powiedział, że USA uzależniają gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy od oddania całego Donbasu. Według Zełenskiego wojna na Bliskim Wschodzie zwiększa presję Waszyngtonu na szybkie zakończenie konfliktu — i to kosztem Ukrainy. Rosja z kolei liczy, że Ameryka po prostu straci zainteresowanie, jeśli rozmowy się przeciągną. Nowa runda negocjacji została przełożona właśnie z powodu Iranu. 

---

Prezydent Trump spotka się z przywódcą Chin Xi Jinpingiem w maju w Pekinie. Wizyta była pierwotnie zaplanowana na przyszły tydzień, ale została przełożona z powodu wojny w Iranie. To będzie pierwsza podróż amerykańskiego prezydenta do Chin od ośmiu lat. Biały Dom zapowiedział, że Xi odwiedzi Waszyngton jeszcze w tym roku.

Obie strony mogą podpisać porozumienia dotyczące handlu, ale na stole leżą też tematy znacznie trudniejsze. Trump znacząco zwiększył sprzedaż broni na Tajwan — a według Reutersa kolejny pakiet jest planowany po wizycie. Pekin wzywa Waszyngton do „wyjątkowej ostrożności" w sprawie Tajwanu. Nie wiadomo też, czy do maja wojna z Iranem się zakończy. 

Relacje między Chinami a Stanami Zjednoczonymi pozostają napięte także na innych polach. Cła to jeden z nich. Chiny są też największym kupcem irańskiej ropy i jak dotąd nie odpowiedziały na prośby Trumpa o pomoc w odblokowaniu Cieśniny Hormuz. 

---

Amerykańskie sądy mocno uderzyły w gigantów technologicznych. Ława przysięgłych w Los Angeles nakazała firmom Meta i Google wypłacenie sześciu milionów dolarów odszkodowania. Dostanie je młoda kobieta, która zeznała, że popadła w depresję i myśli samobójcze po uzależnieniu się od platform społecznościowych w młodym wieku. Przysięgli uznali, że obie firmy zaniedbały bezpieczeństwo użytkowników przy projektowaniu swoich aplikacji i nie ostrzegały przed ryzykiem.

Dzień wcześniej w Nowym Meksyku inna ława przysięgłych zasądziła od Meta trzysta siedemdziesiąt pięć milionów dolarów za wprowadzanie użytkowników w błąd co do bezpieczeństwa Facebooka i Instagrama — i umożliwianie seksualnego wykorzystywania dzieci na tych platformach. To były pierwsze procesy, w których sądy badały, czy firmy technologiczne mogą ponosić odpowiedzialność za sam projekt aplikacji — nie za treści publikowane przez użytkowników, ale za mechanizmy uzależniające wbudowane w platformy.

Meta i Google zapowiedziały odwołania od obu wyroków. Kluczową kwestią prawną pozostaje sekcja dwieście trzydzieści amerykańskiej ustawy o przyzwoitości w komunikacji, która chroni platformy przed odpowiedzialnością za treści użytkowników. Firmy twierdzą, że ta ochrona obejmuje także projektowanie aplikacji. Sądy w Los Angeles i Santa Fe odrzuciły ten argument — ale wyższe instancje mogą orzec inaczej. 

---

Na amerykańskich lotniskach kolejki do kontroli bezpieczeństwa sięgają ponad czterech godzin — najdłuższe w historii. Powodem jest częściowy shutdown rządu, przez który pięćdziesiąt tysięcy oficerów agencji TSA pracuje bez wynagrodzenia. W Nowym Jorku, Houston, Atlancie i Nowym Orleanie ponad trzydzieści procent pracowników nie stawiło się w pracy.

Szefowa TSA, zeznała przed Kongresem, że agenci „śpią w samochodach na lotniskach, żeby oszczędzić na benzynie, sprzedają krew i osocze, biorą po dwie i trzy dodatkowe prace". Ostrzegła, że jeśli sytuacja się pogorszy, agencja może być zmuszona do zamknięcia mniejszych lotnisk — a latem Stany Zjednoczone mają przyjąć Mistrzostwa Świata w piłce nożnej. Trump zaproponował wysłanie Gwardii Narodowej na lotniska.

Shutdown trwa, bo Demokraci i Republikanie nie mogą się porozumieć. Demokraci wstrzymują finansowanie Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego, domagając się zmian w zasadach działania służb imigracyjnych — po tym, jak agenci w Minneapolis zastrzelili dwoje amerykańskich obywateli. Republikanie odrzucają propozycje Demokratów. 

---