• Ukraiński system antydronowy ratuje amerykańską bazę
• Rosyjscy miliarderzy bogatsi o 11%
• Wielka Brytania żegna się z papierosami

---

Iran zaostrzył kontrolę nad Cieśniną Ormuz. Korpus Strażników Rewolucji przejął dwa statki — pod banderą Liberii i Panamy — i eskortował je do irańskich brzegów. Trzeci kontenerowiec został ostrzelany, ale ruszył dalej w rejs. Trump ogłosił, że odkłada atak na Iran na czas nieokreślony, żeby dać szansę rozmowom pokojowym. Nie wyznaczył żadnego terminu zakończenia negocjacji.

Teheran nie potwierdził, że zgodził się na przedłużenie rozejmu. Przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator napisał, że pełne zawieszenie broni ma sens tylko po zniesieniu amerykańskiej blokady morskiej. Waszyngton zawrócił już ponad trzydzieści statków zmierzających do irańskich portów, a amerykańska marynarka przechwyciła co najmniej trzy irańskie tankowce na wodach azjatyckich. 

W tle zmiana w Pentagonie. Sekretarz Marynarki Wojennej został zwolniony ze skutkiem natychmiastowym. Resort obrony nie podał powodu. To kolejna dymisja na wysokim szczeblu, kilka tygodni po odwołaniu szefa sztabu wojsk lądowych. Ropa Brent w azjatyckim handlu utrzymuje się powyżej stu dolarów za baryłkę — pierwszy raz od dwóch tygodni.

---

Amerykańska baza Prince Sultanw Arabii Saudyjskiej wdrożyła ukraiński system antydronowy Sky Map. Jest oddalona tylko o sześćset kilometrów od Iranu. Jak ustalił Reuters, ukraińscy oficerowie prowadzą na miejscu szkolenia dla amerykańskich żołnierzy. System, rozwinięty w czasie wojny z Rosją, wykrywa nadlatujące drony — w tym irańskie Shahedy — i kontratakuje.

Wdrożenie jest zaskakujące, bo niedawno Trump publicznie odrzucił ofertę pomocy od Zełenskiego. Powiedział wtedy w Fox News — cytat — nie potrzebujemy ich pomocy w obronie przed dronami. Tymczasem baza Prince Sultan od początku wojny z Iranem została kilkakrotnie trafiona. W jednym z ataków w marcu zniszczono samolot wczesnego ostrzegania E-3 AWACS, w innym — uszkodzono powietrzne tankowce KC-135. Zginął co najmniej jeden amerykański żołnierz.

Pentagon przyznał w ubiegłym miesiącu trzysta pięćdziesiąt milionów dolarów na wzmocnienie obrony antydronowej w regionie. Jak powiedział Reutersowi analityk Timothy Walton z Hudson Institute, luki w amerykańskim systemie obrony powietrznej są znane od dawna, ale nie zostały załatane. 

---

Powtórka z rewolucji w Rosji? Lider Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej Giennadij Ziuganow ostrzegł Dumę, że jeśli rząd nie podejmie pilnych działań gospodarczych, do jesieni może dojść do powtórki z roku 1917. We wrześniu w Rosji wybory parlamentarne. 

Ziuganow nie zaatakował bezpośrednio Putina. Wycelował w rząd, bank centralny i rządzącą Jedną Rosję, której notowania — według państwowych sondaży — spadają. Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej, druga siła w parlamencie, od lat wspiera Putina, ale dozuje krytykę ekipy rządzącej. Jak podaje Reuters, wystąpienie miało przyciągnąć głosy Rosjan odczuwających skutki kryzysu i zdjąć odpowiedzialność z prezydenta.

W Rosji nie widać obecnie oznak poważnych niepokojów społecznych — to efekt wojennej cenzury, zakazu protestów, długich wyroków więzienia dla opozycjonistów i rosnącej roli Federalnej Służby Bezpieczeństwa. Rosyjska gospodarka, wyceniana na trzy biliony dolarów, skurczyła się o 2 procent w pierwszych dwóch miesiącach tego roku. Putin zwrócił w zeszłym tygodniu uwagę swoim ministrom i zażądał nowych propozycji. Paradoksalnie pomóc może nowa wojna z Iranem — Międzynarodowy Fundusz Walutowy podniósł prognozę wzrostu dla Rosji z ośmiu dziesiątych do jednego i jednej dziesiątej procent, właśnie dzięki wyższym cenom ropy.

---

W tym samym czasie, kiedy Ziuganow straszy rewolucją, majątki rosyjskich miliarderów wzrosły o jedenaście procent do rekordowych 700 miliardów dolarów. Tak wynika z nowego rankingu Forbes Russia. Fortuny stu najbogatszych Rosjan rosną mimo wojny w Ukrainie i najostrzejszych sankcji, jakie Zachód kiedykolwiek nałożył na dużą gospodarkę.

Najbogatszym Rosjaninem jest Aleksiej Mordaszow, szef funduszu Siewiergrupa, z majątkiem trzydziestu siedmiu miliardów dolarów — o osiem miliardów więcej niż rok temu. Drugi jest Władimir Potanin, właściciel Interrosu i koncernu metalurgicznego Nornikiel, z 30 miliardami. Trzeci — były prezes Łukoilu Wagit Alekperow, czwarty — Leonid Michelson z Nowateku. Wszyscy fortuny zbudowali na surowcach.

Forbes zauważa, że żadnego nowego nazwiska na szczycie listy nie ma — zarabiają ci sami, co dekadę temu, a podwyżki cen surowców spowodowane zakłóceniami w handlu globalnym dodatkowo im sprzyjają. 

---

Brytyjski parlament przyjął ustawę, która wprowadza pokoleniowy zakaz sprzedaży papierosów. Każdy, kto urodził się pierwszego stycznia dwa tysiące dziewiątego roku lub później, nigdy legalnie nie kupi w Wielkiej Brytanii paczki papierosów. Granica wieku będzie przesuwać się o rok co rok. Ustawa ma otrzymać królewską sankcję w przyszłym tygodniu.

Prawo zaostrza też przepisy o e-papierosach. Zakaz sprzedaży osobom poniżej osiemnastego roku życia, ograniczenia reklamy, ekspozycji w sklepach i darmowej dystrybucji. Minister zdrowia powiedział, że brytyjskie dzieci będą pierwszym pokoleniem wolnym od dymu papierosowego. Dodał, że profilaktyka jest lepsza niż leczenie — to ma odciążyć Narodową Służbę Zdrowia.

Według oficjalnych danych palenie odpowiada w Anglii za sześćdziesiąt cztery tysiące zgonów i czterysta tysięcy hospitalizacji rocznie. Państwowa służba zdrowia wydaje na leczenie chorób związanych z paleniem około trzech miliardów funtów, a szersze koszty gospodarcze przekraczają dwadzieścia miliardów. W Wielkiej Brytanii e-papierosów używa dziś około dziesięciu procent dorosłych — pięć i pół miliona osób. Około połowa z nich to byli palacze. Czterdzieści procent pali papierosy i używa waporyzatorów jednocześnie.

---