• Indie biją rekordy zapotrzebowania na prąd
• Chilijskie wysypisko to największe źródło metanu na świecie
• Filipiny i Singapur handlują emisjami CO2

---

Meksyk zapada się o 25 centymetrów rocznie — wynika z nowych zdjęć satelitarnych opublikowanych przez NASA. To jedno z najszybciej opadających miast na świecie. Stolica Meksyku i okoliczne miasta - w sumie 22 miliony ludzi - stoją na dnie dawnego jeziora. Intensywne pompowanie wód gruntowych i urbanizacja od ponad 100 lat kurczą podziemny zbiornik wodny, przez co budynki i pomniki — w tym katedra metropolitalna z XVI wieku — przechylają się na boki.

Według AP, dane pochodzą z satelity NISAR — wspólnego projektu NASA i indyjskiej agencji kosmicznej — który mierzy zmiany powierzchni Ziemi w czasie rzeczywistym. W niektórych częściach miasta grunt opada o dwa centymetry miesięcznie — dotyczy to między innymi głównego lotniska i słynnego pomnika Anioła Niepodległości. W ciągu stu lat teren opadł o ponad dwanaście metrów.

Geofizyk z Narodowego Uniwersytetu Meksyku mówi, że osiadanie niszczy kluczową infrastrukturę — metro, kanalizację, wodociągi, ulice i budynki mieszkalne. Przez dekady rząd w dużej mierze ignorował problem, ograniczając się do stabilizowania fundamentów zabytków. Dopiero po ostatnich kryzysach wodnych zaczęło się finansowanie badań. 

---

Produkcja prądu w Indiach wzrosła w kwietniu do 167 miliardów kilowatogodzin — najwyższego poziomu od dwóch lat. Jak podaje Reuters, pod koniec kwietnia szczytowe zapotrzebowanie na moc osiągnęło rekordowe 256 gigawatów. W najgorętszych miesiącach — maju i czerwcu — spodziewane są szczyty sięgające 270 gigawatów.

Temperatury w dużej części Indii w kwietniu wynosiły od 40 do 45 stopni Celsjusza. Prognozy silnego El Niño zapowiadają jeszcze gorętsze warunki w całej Azji. Udział odnawialnych źródeł w indyjskim miksie energetycznym wzrósł do 16 %. Produkcja z OZE skoczyła o ponad 22 % rok do roku.

I choć wg ekspertów z Aurora Energy Research system oparty na energii słonecznej radzi sobie ze szczytowym zapotrzebowaniem w ciągu dnia, Indie pilnie potrzebują infrastruktury magazynowania energii na wieczory i noce. Węgiel wciąż odpowiada za ponad 72 % produkcji prądu. Produkcja z gazu ziemnego spadła o 33% procent z powodu wyższych cen przez wojnę z Iranem. 

---

Wysypisko śmieci pod Santiago w Chile jest największym na świecie pojedynczym źródłem metanu wytworzonym przez człowieka. Tak wynika z raportu ONZ. Lomas Los Colorados — piramidalne składowisko odpadów 60 kilometrów na północ od stolicy — emituje rocznie ponad 102 tysiące ton metanu. Tyle, co 2 miliony samochodów.

Wysypisko przyjmuje odpady z domów ponad 7 milionów mieszkańców aglomeracji Santiago. Od 2007 roku część wychwytanego metanu zasila pobliską elektrownię. Firma zarządzająca przekonuje, że przez 18 lat zablokowała emisję ponad 700 milionów metrów sześciennych metanu. Metan odpowiada za około jedną czwartą wszystkich emisji powodujących ocieplenie klimatu.

Dla sąsiadów wysypiska problemem jest, że muchy i zapach utrudniają życie przez całą dobę. Profesor z Katolickiego Uniwersytetu w Valparaíso apeluje o przyspieszenie segregacji odpadów organicznych i ich przetwarzanie.

---

Filipiny i Singapur podpisały umowę o handlu emisjami dwutlenku węgla w ramach porozumienia paryskiego. 

Umowa pomoże sfinansować projekty klimatyczne na Filipinach. Pomoże przyciągnąć inwestycje w odnawialne źródła energii, gospodarkę odpadami, redukcję metanu i rolnictwo przyjazne klimatowi.

Filipiny są trzecim krajem Azji Południowo-Wschodniej po Tajlandii i Wietnamie, który podpisał tego typu umowę z Singapurem. Przychody z projektów mają wspierać odbudowę lasów, ochronę terenów zielonych i lokalne programy odporności klimatycznej. Dla Singapuru takie umowy to sposób na zarządzanie własnymi emisjami, których nie jest w stanie zredukować na własnym niewielkim terytorium.

---

Lodowy obiekt krążący za Plutonem ma cienką atmosferę. To prawdopodobnie najmniejszy świat w Układzie Słonecznym, wokół którego wykryto powłokę gazową utrzymywaną grawitacją. 

Obiekt o średnicy ledwie 500 kilometrów — formalnie oznaczony jako 2002 XV93 — odkrył zespół z Japońskiego Narodowego Obserwatorium Astronomicznego. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy. Naukowcy zauważyli obiekt w 2024 roku za pomocą trzech teleskopów w Japonii, gdy przechodził przed odległą gwiazdą i na krótko przyciemnił jej światło. Atmosfera tego kosmicznego lodowego klocka jest od 5 do 10 milionów razy cieńsza niż ziemska i od 50 do 100 razy cieńsza niż atmosfera Plutona. 

Dotąd uważano, że atmosfery mogą mieć tylko duże planety, planety karłowate i niektóre duże księżyce. 

---