• Kapsztad blokuje centra danych 
• Kurczaki wyklute w sztucznym jajku
• Klimat nie tak gorący jak zakładano

---

Brak deszczu w marcu i kwietniu wywołał w Polsce zagrożenie pożarowe. W Puszczy Solskiej wybuchł pożar, a część rolników zaczęła likwidować uprawy. Instytut Meteorologii podaje, że 74 % rzek miało niski stan wody. 

Poziom wód podziemnych, z których pochodzi 3/4 wody pitnej w Polsce, miejscami spadł poniżej stanów ostrzegawczych. Ekspertka z Państwowego Instytutu Geologicznego powiedziała PAP, że śnieżna zima poprawiła nieco sytuację, ale nie na tyle, żeby odwołać zagrożenie. 

Eksperci zgodnie potwierdzają — trzeba zatrzymywać wodę w gruncie. Oczka wodne, torfowiska, zielona infrastruktura w miastach, mniej betonu. Wyższa suma opadów nie pomoże, jeśli woda z ulew spływa do kanalizacji, a przesuszona ziemia nie jest w stanie jej wchłonąć. 

---

W Kapsztadzie protest przeciwko budowie dwóch centrów danych przez amerykański Equinix. Wg Reuters, nie ma zawiera informacji o zużyciu wody, emisjach CO2 ani zapotrzebowaniu na prąd. 

Woda to temat szczególnie wrażliwy. W latach 2017/2018 Kapsztad przeszedł kryzys Day Zero, kiedy zamknięto większość kranów z powodu pustych zbiorników. Organizacja Foxglove twierdzi, że brakuje danych do podjęcia decyzji o projekcie tej skali. Widać natomiast pośpiech bez myślenia o konsekwencjach.

Equinix odmówił komentarza. Właściciel terenu i firma mają trzydzieści dni na odpowiedź. Miasto sto osiemdziesiąt dni na decyzję. Jednocześnie rząd RPA zapowiedział wsparcie inwestycji w infrastrukturę cyfrową poprzez ulgi podatkowe.

---

Amerykańska firma Colossal Biosciences wykluła 26 kurczaków w sztucznym środowisku. W trójwymiarowo wydrukowanej strukturze imitującej skorupkę jajka. To krok w stronę wskrzeszenia wymarłych gatunków, w tym nowozelandzkiego ptaka moa, którego jaja były 80 razy większe od kurzych.

Chcieliśmy zbudować coś, co natura dobrze opanowała, i uczynić to skalowalnym — powiedział szef firmy. Niezależni naukowcy oceniają technologię jako imponującą, ale podkreślają, że to sztuczna skorupka, nie sztuczne jajko. Mogą stworzyć zmodyfikowanego ptaka, ale to nie będzie moa — powiedział biolog z Uniwersytetu w Buffalo.

Pada bioetyczne pytanie, w jakim środowisku takie zwierzę miałoby żyć. Krajobraz nie przypomina tego sprzed tysięcy lat. Część naukowców uważa, że lepiej chronić gatunki zagrożone niż wskrzeszać te, które odeszły.

---

Naukowcy przedstawili nowe scenariusze klimatyczne. Ziemia nie nagrzeje się tak bardzo jak przewidywano, ale limit półtora stopnia z porozumienia paryskiego i tak zostanie przekroczony. Najgorszy scenariusz przewiduje ocieplenie o trzy i pół stopnia do końca stulecia. To o stopień mniej niż wcześniej. 

Nie będzie tak źle jak myśleliśmy, ale nie będzie tak dobrze jak liczyliśmy — podkreśla ekspert z Instytutu Klimatycznego w Poczdamie. Scenariusz masowego spalania węgla przestał być prawdopodobny dzięki spadkowi kosztów energii słonecznej i wiatrowej o 90 % w 15 lat. Ale emisje wciąż rosną.

Optymalny scenariusz przewiduje trzy stopnie ocieplenia. Według klimatologów stracimy zdolność ograniczenia ocieplenia nawet do dwóch stopni bez zdecydowanych działań. To porażka polityczna. Naukowcy ostrzegają, że naturalne sprzężenia zwrotne — uwalnianie węgla z oceanów i lasów — mogą dodać kolejne pół stopnia.

---

W Krakowie trwa Copernicus Festival łączący naukę i kulturę. Organizatorami są Uniwersytet Jagielloński i Fundacja Tygodnika Powszechnego. Tegoroczne hasło brzmi „złożoność". Co roku organizatorzy wybierają pojęcie ważne naukowo, które jest jednocześnie pomostem do kultury.

Głównym gościem jest David C. Krakauer, prezes Santa Fe Institute. Zapowiedział, że skupi się na sztucznej inteligencji, która w ciągu 5 do 10 lat radykalnie zmieni naukę. “Przewiduję, że nauki ścisłe, humanistyczne i sztuka będą ze sobą silniej powiązane” — powiedział. Przy okazji festiwalu po raz pierwszy odwiedził Kraków, z którego pochodził jego dziadek.

Wśród prelegentów są też neurobiolog Anil Seth, genetyk John Hawks i kosmolog Michał Heller. Wydarzenie odbywa się w Muzeum Inżynierii i Techniki oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim i potrwa do niedzieli. 

---