Jarosław Kuźniar in Brief Oct. 6, 2026

Twardoch z Nike za „Null"

  • Quebonafide z medalem Gloria Artis
  • Björk na targowisku w Bielsku-Białej
  • Zmarł Przemysław Branny

---

Szczepan Twardoch zdobył Nagrodę Literacką Nike za „Null" — powieść o wojnie w Ukrainie. “To moja najważniejsza książka — powiedział ze sceny. Nie ma tezy, o nic nie walczy. Napisałem ją, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura”.

Bohaterem jest Koń — 40letni historyk z Warszawy, który w lutym 2022 wyjeżdża walczyć za Ukrainę. Wśród jego przodków są Polacy zamordowani na Wołyniu. Tytułowy „Null" to strefa frontu. Szef jury Witold Bereś mówił, że to książka o samotności wobec technologii i o dronach, które mogą kiedyś nadlecieć tutaj.

Twardoch to autor „Morfiny", „Króla" i „Chołodu". Jego książki sprzedały się w ponad milionowym nakładzie. Nagroda to 100 tys. zł i statuetka Gustawa Zemły. “Wierzę w Ukrainę i wspieram ją, ale literatura to co innego — powiedział laureat. Działa poza doraźnymi wydarzeniami”. To jubileuszowa, 30. edycja nagrody. Twardoch wygrał też plebiscyt czytelników „Gazety Wyborczej".

---

Quebonafide - jako pierwszy raper w historii tej nagrody, został odznaczony brązowym medalem Gloria Artis. Odznaczenie wręczyła ministra kultury na Dniu Polskiej Muzyki. “Jestem wzruszony — powiedział Quebo. Czuję tęsknotę moich odbiorców i mam nadzieję, że wrócę z czymś ciekawym”.

Złote medale dostali liderzy Lady Pank — Janusz Panasewicz i Janusz Borysewicz. Obaj pojawią się 7 października w premierze netflixowego filmu „Mniej obcy", opartego na biografii Borysewicza. Srebrne medale odebrały Kasia Kowalska i Anita Lipnicka.

Ostatnia płyta Quebonafide — „Północ/Południe" — była numerem jeden sprzedaży w Polsce w 2025 roku. Jako pierwszy polski artysta wyprzedał dwa koncerty z rzędu na PGE Narodowym. Do współpracy przy koncertach zapraszał reżyserów teatralnych — Grzegorza Jarzynę i Katarzynę Minkowską.

 ---

Björk zagrała DJ set na targowisku w Bielsku-Białej. Na co dzień są tam stoiska z warzywami i owocami. Rave na Targowisku zamknął pierwszą edycję Wędrującego Festiwalu. Wstęp był bezpłatny, za okazaniem wejściówki, które rozeszły się przed wydarzeniem.

Festiwal wykorzystywał różne przestrzenie miasta, łącząc muzykę, sztuki wizualne, taniec i performans. Organizatorzy stawiali na miejsca, które nie kojarzą się z kulturą. Wcześniej w ramach festiwalu można było zobaczyć też wystawę Björk - „Echolalia" - trzy instalacje audiowizualne rozmieszczone w różnych punktach Bielska-Białej.

Koncert gwiazdy na targowisku brzmi absurdalnie dopóki się nie wydarzy. Kultura nie musi czekać, aż publiczność przyjdzie do filharmonii. Czasem może pojawić się tam, gdzie nikt się jej nie spodziewa. I właśnie dzięki temu mieszkańcy mogą spojrzeć na swoje miasto z innej perspektywy.

---

9 października w Warszawie rusza 42. Międzynarodowy Festiwal Filmowy. W konkursie filmów krótkometrażowych przewidziano 26 filmów z 19 krajów. 12 z nich będzie miało w Warszawie światowe premiery. Przed widzami cztery zestawy konkursowe i łącznie ponad 390 minut kina. W tym siedem animacji, sześć dokumentów, a reszta to fabuły.

Wśród filmów animowany musical o dziewczynach podających piłki na turnieju tenisowym, nocna odyseja Hollywood z królem bezdomnych i skradzionym robotem dostarczającym jedzenie. A także historia kobiety ignorowanej przez męża, która znajduje sprzymierzeńca w inteligentnej wadze łazienkowej.

Festiwal potrwa do 18 października. Filmy z wszystkich kontynentów — od Czarnogóry po Australię, od Patagonii po Szanghaj, powalczą również o cztery kwalifikacje oscarowe. 

---

Zmarł Przemysław Branny — aktor krakowskiego Teatru Bagatela. Miał 55 lat. Przez ponad 30 lat grał na jednej scenie. 

Urodził się w Czeskim Cieszynie. Studiował w krakowskiej szkole teatralnej u Krystiana Lupy i Jerzego Stuhra. W Bagateli grał w „Makbecie", „Trzech siostrach", „Tramwaju zwanym pożądaniem" i „Locie nad kukułczym gniazdem". Był aktorem dramatycznym i śpiewającym. Znany też jako solista oratorium „Tu Es Petrus" Piotra Rubika.

Na ekranie zagrał m.in. w „Śmierci jak kromka chleba" Kazimierza Kutza. Występował w serialach „Na dobre i na złe" i „Pierwsza miłość". Współpracował z kabaretem Loch Camelot. W 1994 roku zdobył pierwszą nagrodę na Kabaretonie w Opolu razem z Katarzyną Jamróz.

---