• Sąsiedzi zakażą najmu?
• Kto teraz rządzi TVN?
• Bruksela i chińskie hybrydy

---

Gaz w domach może w przyszłym roku podrożeć. Orlen zapowiada, że wystąpi do Urzędu Regulacji Energetyki o wyższą taryfę, jeśli ceny w Europie nie spadną. 

Na europejskim rynku megawatogodzina gazu kosztuje ok 80 EURO. Rok temu 30 EURO. Cena wzrosła o 150%. To skutek zablokowania cieśniny Ormuz i wojny USA - IRAN.. Według Komisji Europejskiej import paliw kopalnych kosztował Europę od początku wojny z Iranem dodatkowe sto miliardów euro.

Skala ewentualnej podwyżki nie jest jeszcze znana, bo Orlen dopiero zaczyna uzgadniać taryfę na przyszły rok. Wzrostu cen hurtowych nie da się też przełożyć wprost na rachunki. Taryfy zależą od średnich cen z wielu miesięcy, ale sygnał ze strony spółki jest wyraźny.

---

Jedzenie na świecie jest najdroższa od czterech lat. Tak wynika z danych ONZ. Indeks cen żywności wzrósł we wrześniu do stu trzydziestu sześciu punktów. To o 6% procent więcej niż przed rokiem.

Najmocniej podrożał cukier. Rynek obawia się słabszych zbiorów: El Niño może przynieść za mało deszczu w Tajlandii i Indiach, a za dużo w Brazylii, gorszych plonów spodziewa się też Unia. Zboża są w skali roku droższe o ponad siedemnaście procent. Głównie przez wojnę w Ukrainie, która ogranicza eksport pszenicy i kukurydzy przez porty nad Morzem Czarnym, ale też przez drogie paliwa, bo część zbóż idzie na biopaliwa.

Oleje roślinne są droższe niż przed rokiem o ponad osiemnaście procent. Tanieje za to nabiał, w skali roku o ponad dziewiętnaście procent, głównie dzięki serom i masłu. Dla polskiej inflacji to kolejne ryzyko: nawet jeśli ceny paliw spadną, droższa żywność może popsuć efekt.

---

Sąsiedzi będą mogli zakazać najmu krótkoterminowego w swoim budynku. Sejm uchwalił ustawę, która daje takie prawo wspólnotom mieszkaniowym i spółdzielniom. Samorządom pozwala wyznaczać całe strefy z zakazem. 

Przedsiębiorca objęty zakazem będzie miał pół roku na zamknięcie działalności. W spółdzielni potrzebna będzie zgoda ponad połowy wszystkich uprawnionych do głosowania, a strefy wyznaczy rada gminy. Ustawa tworzy też centralny wykaz obiektów noclegowych z obowiązkową rejestracją i kary do pięćdziesięciu tysięcy złotych. Kontrole będą mogą prowokować sami mieszkańcy.

Przepisy mają obowiązywać od 2028 roku. Dla rynku to nowe ryzyko przy kupowaniu mieszkań pod turystów. Część lokali może trafić na wynajem długoterminowy albo na sprzedaż, a w niektórych miejscach obniżyć ceny. Skala zależy od tego, jak często mieszkańcy i gminy sięgną po nowe uprawnienia.

---

TVN ma nowego właściciela. Paramount Skydance sfinalizował przejęcie Warner Bros. Discovery, do którego należała dotąd stacja. Połączony koncern działa pod nazwą Skydance. Transakcja jest warta ponad 100 mld dolarów. Łączy studia Paramount Pictures i Warner Bros., platformy Paramount+, SkyShowtime i HBO Max, stacje CBS i HBO, redakcje CBS News i CNN oraz prawa sportowe, między innymi Eurosportu.

W ugodzie z Kalifornią i innymi stanami nowa firma zobowiązała się produkować co roku co najmniej trzydzieści filmów kinowych i ponad sto osiemdziesiąt seriali i programów. Obiecała też niezależność CNN, co zamknęło drogę do stanowego procesu antymonopolowego. Ponad sześćdziesiąt procent wartości transakcji sfinansowano pożyczką. Kapitał wyłożyli między innymi Larry Ellison, ojciec szefa Skydance Davida Ellisona, oraz fundusze z Arabii Saudyjskiej i Kataru.

W Polsce otwarte pozostaje pytanie o niezależność TVN24. Reporterzy bez Granic ostrzegali pod koniec września, że transakcja jej nie gwarantuje, i wskazywali na bliskie związki Ellisonów z Donaldem Trumpem. David Ellison zaprzecza, że obiecywał administracji prezydenta głębokie zmiany w CNN. TVN jest na liście spółek podlegających ochronie, więc minister aktywów państwowych oceni, czy przejęcie zagraża bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, a w skrajnym przypadku może nakazać sprzedaż akcji stacji.

---

Po elektrykach przyszła kolej na hybrydy. Komisja Europejska przygotowuje środki ochronne, które ograniczyłyby import chińskich aut hybrydowych do Unii. To reakcja na szybki wzrost ich sprzedaży. Import chińskich elektryków po wprowadzeniu wysokich ceł wyraźnie wyhamował.

Jednocześnie Parlament Europejski poparł twardszą politykę wobec Chin. Parlament chce większego otwarcia chińskiego rynku i mniejszej zależności Europy w surowcach krytycznych, lekach, bateriach i półprzewodnikach. Samo zalecenie nie wprowadza nowych barier, ale daje polityczne poparcie dla ich stosowania.

Pekin już sygnalizuje odpowiedź: “Chiny mają narzędzia przeciw dyskryminacji swoich firm” - słychać w rządowej telewizji. Konkretnych środków odwetowych jeszcze nie ogłoszono. 

---